algemeen
De rivier de Dinkel begint in de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen tussen Coesfeld en Ahaus. Bij Losser in Twente komt de Dinkel Nederland binnen. De rivier verlaat Nederland weer in de buurt van Denekamp, om uit te monden in de Vechte bij Neuenhaus.
Deze komt Nederland binnen bij De Haandrik als de Overijsselse Vecht.
 
In Duitsland is de Dinkel sterk gekanaliseerd in de periode van 1970 tot 1980. Het eerste gedeelte op Nederlands grondgebied meandert de rivier ongehinderd langs het Lutterzand. Verderop is de rivier gereguleerd om inzijging ten behoeve van de waterwinning te stimuleren. Bij Harseveld, ten noord-westen van Denekamp, staat het zogenaamde Schuivenhuisje, dat de rivier onder het Kanaal Almelo-Nordhorn doorvoert. Zes gemetselde kokers met stalen schuiven reguleren hier de hoeveelheid water in het kanaal.

Wetenswaardigheden

De Dinkel komt voor in de eerste regel van het Twents volkslied: Er ligt tussen Dinkel en Regge een land: ons schone en nijvere Twente.
Lengte en Stroomgebied; De Dinkel is ca. 93 km lang. Hiervan ligt 38 km in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, 46 km in de Twente, 9 km in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het stroomgebied van de Dinkel is 650 km² groot.

Een unieke natuurlijke rivier

Er zijn maar weinig rivieren in Nederland die nog zo'n mooi natuurlijk karakter hebben als de Dinkel. Het in de heuvels van het Duitse Holtwick in Nordrhein-Westfalen ontsprongen riviertje is uniek in zijn soort. Door menselijk ingrijpen heeft het water in ons land steeds minder de ruimte gekregen. De natuurlijke weerbaarheid en dynamiek van ons watersysteem is hierdoor verstoord. Dit kan bij hoge waterstanden leiden tot wateroverlast en bij lage waterstanden tot verdroging. In het Nederlandse deel van de Dinkel is het aantal ingrepen beperkt gebleven, waardoor het natuurlijke karakter van het landschap en de rivier zijn behouden.

Overstromingen

Kenmerkend voor een natuurlijke rivier zijn overstromingen in de winter. De Dinkel treedt dan ook enkele malen per jaar buiten haar oevers, waarbij 450 hectare grond overstroomt. De enige manier om deze overstromingen te voorkomen, is door de Dinkel breder en dieper te maken. Hierbij zou echter het natuurlijk karakter van de Dinkel worden vernietigd en het probleem worden verplaatst naar een ander gebied. Met de omliggende grondeigenaren is daarom een regeling getroffen ter compensatie van de jaarlijkse overstromingen. Bijzonder aan deze regeling is dat het ondanks de tegengestelde belangen van grondeigenaren (met name boeren) en waterbeheerders, gelukt is landbouw en incidentele wateropvang te combineren.
 
De dynamische rivierprocessen van overstromingen en meandering die zo kenmerkend zijn voor een natuurlijke rivier bepalen de vorm van het huidige Dinkeldal. Bij overstromingen wordt het door de Dinkel meegevoerde zand op de oevers afgezet, tot een afstand van enkele tientallen meters van de rivier. Het zand vormt zandduintjes en oeverwallen die evenwijdig aan de rivier liggen. De natte graslanden die ontstaan door de overstromingen in het rivierdal zijn een paradijs voor verschillende soorten kwelplanten en weidevogels. Voor verschillende plant- en diersoorten vormt de Dinkel met haar natuurlijke zijbeken een ecologisch netwerk dat bronbossen en uitgestrekte bosgebieden met elkaar verbindt.

Meanderende Dinkel

Oorspronkelijk is een natuurlijke rivier in een laagland als Nederland nooit recht, maar kronkelt door het landschap.
Dit kronkelen (meanderen) is op diverse plaatsen (zandbergen bij dorp Losser en 'n greunen stét bij De Lutte) duidelijk te zien.
De Dinkel eet als het ware aan de ene oever stukjes land weg (afkalvering) en aan de andere kant weer land los (aanwas). Op deze manier verandert de loop van de rivier continu, net als het aangrenzende landschap. Oude oevers verzanden tot moerassen en uiteindelijk tot rivierbegeleidend bos. Op het schrale zand van de oeverwallen staan karakteristieke stroomdaalplanten zoals de Steenanjer en de gele Walstro. In het Dinkeldal liggen veel oude houtwallen van Eikenbos, waar struiken groeien als de Wegedoorn en de Wilde kardinaalsmuts. Vogels die broeden in en bij de oevers van een rivier, zoals de IJsvogel, de grote gele Kwikstaart en de Oeverzwaluw, voelen zich langs de Dinkel in hun element.
 

Lutterzand

Dit natuurgebied is dankzij zijn arme grondslag rijk aan 200 soorten planten. Er leven ongeveer 20 soorten zoogdieren en er zijn zo'n 60 broedvogelsoorten.
U vindt tussen stuifzanden, gevarieerde loof- en naaldbossen naast oude cultuurgronden. De variatie wordt vergroot door de meanderende Dinkel en puntbeek. Een mooier "dinkellandschap"dan bij 'n greunen stét (groene staart) is niet denkbaar.
De Jeneverbesstruiken en de heide in het Lutterzand zijn van ongeëvenaarde schoonheid en hebben grote natuurwetenschappelijke waarde.
Het Lutterzand is een rustgebied wat beslist noodzakelijk is voor de kwetsbare flora en fauna. Bezoekers mogen dan ook alleen gebruik maken van de opengestelde fiets- en wandelroutes.
  Bezoekers vinden hier naast het natuurschoon: