Kun je met een naaimachine borduurpatronen maken?

Kleding maken is weer helemaal populair, vooral voor jezelf en je kinderen. Waar sommigen zich nog niet aan wagen is het machinaal borduren van kleding, want het lijkt zo ingewikkeld, maar in de praktijk is het goed te doen als je een geschikte naaimachine in huis hebt. Het leuke is dan dat je prachtige borduurpatronen ook op bestaande kledingstukken kunt maken. Zo veranderen doodsimpele t-shirts, spijkerbroeken en blouses in iets unieks door er zelf een borduursel op te maken met de naaimachine. Koop eens een borduurboek met patronen, of zoek op internet naar gave patronen om je kleding een hele andere look te geven!

Maar hoe zit het nou, hoe kun je precies borduursels op je kleding of op stoffen maken, wat zijn de aandachtspunten en hoe werkt het?

Welke naaimachine is geschikt voor borduursels?

• Gewone naaimachine: Met een standaard naaimachine kun je vrij borduren (“free motion embroidery”). Hierbij gebruik je een speciale stopvoet of borduurvoet en schakel je de transporteur (de tandjes die de stof vooruit bewegen) uit. Zo kun je de stof met je handen zelf in alle richtingen bewegen en lijnen, vormen en patronen naaien. Om dit goed te kunnen uitvoeren moet je eerst oefenen. Voordeel is dat je echt alle vrijheid hebt. 

• Combinatie-naai/borduurmachine: Dit type machine heeft voorgeprogrammeerde borduurpatronen en een ingebouwde computer. Je spant de stof in een borduurring die op de machine past, waarna de machine automatisch het patroon stikt. Deze machines zijn duurder, maar leveren een zeer precies en professioneel resultaat. Dit is echt een machine voor liefhebbers, of zelfs voor professioneel gebruik!

• Professionele borduurmachine: Voor professioneel gebruik, bijvoorbeeld voor kledingproductie of logo’s, bestaan er geavanceerde computergestuurde borduurmachines die meerdere garens en kleuren automatisch kunnen wisselen. Dit is ideaal voor grote oplages of ingewikkelde ontwerpen. Wil je dus zakelijk aan de slag, dan kies je dit type naaimachine.

Wat heb je nodig?

• Borduurnaald: Een naald met een licht afgeronde punt en een groter oog om borduurgaren te kunnen gebruiken.

• Borduurgaren: Rayon, polyester of katoen; rayon en polyester geven een mooie glans en zijn sterk.

• Stabilizer/versteviging: Een vlieseline-achtig materiaal dat je achter de stof plaatst. Dit voorkomt trekken of rimpelen en zorgt dat de steken gelijkmatig liggen. Er zijn uitwasbare, scheurbare en hitte-oplosbare stabilizers.

• Borduurring: Houdt de stof strak opgespannen, vooral belangrijk bij geprogrammeerd machinaal borduren. Bij vrij borduren kan het ook helpen om de stof stabiel te houden.

Techniek bij vrij borduren op een gewone machine

• Schakel de transporteur uit of dek de tandjes af.

• Plaats een borduur- of stopvoet.

• Bevestig de versteviging achter de stof.

• Span de stof (eventueel met versteviging) in een borduurring.

• Stel de steeklengte en bovenspanning correct af (vaak iets losser voor borduurgaren).

• Beweeg de stof zelf onder de naald om het gewenste patroon te tekenen met stiksel. Dit vergt controle en oefening, maar levert unieke, artistieke resultaten op.

Tips voor een strak en mooi resultaat

• Oefen eerst op proeflapjes om spanning en snelheid te beheersen.

• Gebruik hoogwaardig garen dat niet pluist.

• Zorg dat de stof goed opgespannen is en niet kan verschuiven.

• Werk in lagen als je verschillende kleuren of effecten wilt.

• Reinig de machine regelmatig, omdat borduren meer pluis kan veroorzaken.

Met een gewone naaimachine kun je dus zeker borduurpatronen aanbrengen, mits je de juiste accessoires en techniek gebruikt. Voor exact en repetitief borduurwerk zijn computergestuurde borduurmachines het handigst, maar creatieve, individuele ontwerpen kun je prima zelf maken met vrij borduren. De keuze hangt af van je budget, het gewenste detailniveau en de hoeveelheid werk.